Temel Bilgiler
Açık Anahtar Altyapısı (PKI) Nedir? Sade Bir Anlatım
Son güncelleme: 29 Ağustos 20262 dk okumaE-İmza Portal destek ekibi
Açık anahtar altyapısı (PKI), biri gizli biri açık iki matematiksel anahtarın birlikte çalıştığı bir sistemdir; e-imzanın güvenliği bu ikili anahtar yapısına ve bu anahtarları kişiyle ilişkilendiren sertifikaya dayanır.
Açık ve gizli anahtar nedir, nasıl çalışır
PKI'yi anlatırken ofiste genelde şu örneği veririz: elinizde biri sizde kalan, biri herkese açık iki anahtar var. Gizli anahtar yalnızca sizin token'ınızda saklanır, hiçbir zaman dışarı çıkmaz. Açık anahtar ise sertifikanızın içinde herkesle paylaşılır; belgenizi doğrulamak isteyen herkes bu anahtara ulaşabilir.
Bu iki anahtar matematiksel olarak birbirine bağlıdır ama biri bilinse diğeri pratikte hesaplanamaz; bu yüzden gizli anahtar gerçekten gizli kalabiliyor. Bir belgeyi gizli anahtarla imzaladığınızda, o imza yalnızca eşleşen açık anahtarla doğrulanabiliyor.
Sertifika bu anahtarları nasıl birbirine bağlar
Açık anahtarınızın gerçekten size ait olduğunu kim garanti ediyor? İşte bu noktada sertifika devreye giriyor. ESHS, kimliğinizi doğruladıktan sonra açık anahtarınızı adınıza, T.C. kimlik numaranıza ve geçerlilik süresine bağlayan bir sertifika üretiyor. Sertifika aslında 'bu açık anahtar gerçekten bu kişiye aittir' diyen resmi bir belge.
Sertifika olmadan açık anahtarın kime ait olduğunu kimse garanti edemez; PKI'nin asıl işlevi de bu bağlantıyı güvenilir kılmak.
Bir belge imzalanırken arka planda ne olur
PIN girdiğiniz anda token, belgenin özetini (hash) çıkarır ve bu özeti gizli anahtarla şifreler; ortaya çıkan sonuç imzadır. Belgenin tamamı değil, sabit uzunlukta bir özeti işlendiği için işlem saniyeler sürer. Karşı taraf belgeyi açtığında aynı özeti kendisi hesaplar, imzayı sizin açık anahtarınızla çözer ve iki özeti karşılaştırır; eşleşiyorsa belge imzalandığı andan bu yana değişmemiş demektir.
PKI güvenliği neden kırılması zor kabul edilir
Kullanılan anahtar uzunlukları (genelde 2048 bit ve üzeri) bugünün bilgisayar gücüyle deneme yanılma yoluyla makul sürede kırılamayacak kadar büyük bir kombinasyon sayısı üretiyor. Zayıf nokta çoğunlukla matematikte değil, insan tarafında çıkıyor: PIN'i biriyle paylaşmak, token'ı takılı unutup ortamdan ayrılmak gibi.
Günlük hayattan basit bir benzetme
Gizli anahtarı sadece sizde olan bir kilit anahtarı gibi düşünebilirsiniz; açık anahtar ise o kilide uyan mekanizmanın herkese gösterilen fotoğrafı gibi. Kilidi açan anahtarı görmeden, sadece mekanizmanın fotoğrafına bakarak 'bu kilidi gerçekten bu anahtar mı açtı' diye kontrol edebiliyorsunuz; PKI'nin yaptığı, bir belge için tam olarak bunu mümkün kılmak.
Sık sorulanlar
Gizli anahtarımı kim görebilir?
Kimse. Gizli anahtar token içinde üretilir ve hiçbir zaman dışarı çıkmaz; ESHS dahil kimse bu anahtarı kopyalayamaz.
Açık anahtar herkese açık mı olmalı?
Evet, açık anahtarın amacı bu; sertifikanız içinde paylaşılır ve imzanızı doğrulamak isteyen herkes ona erişebilir, bu bir güvenlik açığı değildir.
PKI olmadan e-imza mümkün mü?
Hayır. Nitelikli elektronik imzanın hukuki geçerliliği tam olarak bu açık/gizli anahtar ve sertifika yapısına dayanır; bu altyapı olmadan 5070 sayılı Kanun anlamında bir e-imzadan söz edilemez.
E-imzanızı bugün alın
KDV dâhil 2.450 ₺'den başlayan paketler, Kurtköy ofisimizde 15 dakikada teslim, İstanbul geneline kurye.