5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu Sadeleştirilmiş Özet

Kanunun amacı ve kapsamı

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, 2004 yılında yürürlüğe girdi ve elektronik imzanın hukuki, teknik ve mali yönlerini düzenledi. Kanun; elektronik verinin kimliğini doğrulayan ve bütünlüğünü koruyan imzaların hangi şartlarda hukuken 'güvenli' sayılacağını, bu imzaları üretecek kurumların nasıl yetkilendirileceğini ve bu imzaların hangi hukuki sonuçları doğuracağını belirler.

Kanunun temel amacı, kâğıt üzerindeki işlemlerin elektronik ortamda da güvenli şekilde yapılabilmesini sağlamaktı; bugün e-Devlet'ten UYAP'a, e-Fatura'dan ihale sistemlerine kadar pek çok kamu ve özel sektör uygulaması bu yasal zemin üzerinde çalışıyor.

Güvenli elektronik imza tanımı

Kanuna göre güvenli elektronik imza; münhasıran imza sahibine ait olan, yalnızca imza sahibinin tasarrufunda bulunan bir araçla oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanan ve imzalanmış veride sonradan yapılan herhangi bir değişikliği tespit edebilen bir imzadır. Bu dört şartın tamamı bir arada olmadan bir imzanın 'güvenli elektronik imza' sayılması mümkün değildir.

Kanunun 5. maddesi bu tanıma dayanarak açık bir hüküm getirir: güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Bu hüküm, e-imzayla imzalanan bir sözleşmenin ya da dilekçenin ıslak imzalı bir belge kadar bağlayıcı olduğunun yasal dayanağıdır.

ESHS'lerin yükümlülükleri

Nitelikli elektronik sertifika üretebilmek için BTK'dan yetki almış olmak gerekir; bu yetkiyi taşıyan kuruluşlara Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı (ESHS) denir. ESHS'ler, sertifika vermeden önce başvuranın kimliğini bizzat doğrulamak, sertifika bilgilerini güvenli şekilde saklamak ve iptal taleplerini gecikmeden işleme almakla yükümlüdür.

Biz de bu çerçevede çalışıyoruz: kimlik doğrulaması tamamlanmadan hiçbir sertifika üretilmiyor, ofise gelmeyen ya da uzaktan başvuran her müşterinin kimliği e-Devlet onayı veya kurye teslimatında kontrol ediliyor.

Kanunun uygulanmadığı işlemler

Kanun her işlemi kapsamaz. Kanunen resmî bir şekle ya da özel bir merasime tabi tutulan işlemler e-imza kapsamı dışında bırakılmıştır; evlenme, bazı taşınmaz devir işlemleri ve kefalet sözleşmesi gibi işlemler bu istisnalar arasında sayılır. Bu tür işlemlerde ıslak imza ya da resmî şekil şartı geçerliliğini korur.

Cezai ve hukuki sorumluluklar

Sahte belgeyle sertifika aldıran ya da başkasının kimlik bilgileriyle e-imza çıkarmaya çalışan kişiler hem cezai hem hukuki sorumluluk altına girer. ESHS'ler de kendi yükümlülüklerini yerine getirmezse idari yaptırımlarla karşılaşabilir; bu yüzden kimlik doğrulama adımı hiçbir ESHS için atlanabilir bir formalite değildir.

Kanunla ilgili sık sorulan sorular

Ofiste en sık duyduğumuz soru, e-imzanın gerçekten mahkemede geçerli olup olmadığı. Cevap net: güvenli elektronik imza, kanunun 5. maddesi gereği ıslak imzayla eşdeğerdir ve delil olarak kabul edilir. İkinci sık soru ise hangi belgelerin e-imza dışında kaldığı; bu istisnalar sınırlıdır ve günlük iş hayatının büyük kısmını etkilemez.